E-ticarette ilk yıl: stok, kargo ve nakit
E-ticaret bir site kurma işi değil, bir nakit ve lojistik işi. İlk yılda en çok nerede para kaybedildiğini ve hangi kararların geri dönüşü olmadığını yazdım.
Enes Şentürk2 dk okuma

E-ticarete girenlerin çoğu ilk üç ayı siteyle, temayla ve ürün fotoğraflarıyla geçiriyor. Bunlar önemli ama işin kendisi değil. E-ticaret; stok, kargo ve nakit üçgeninde oynanan bir oyun. Site sadece vitrin.
Stok: en pahalı yanlış karar
Stok, nakit paranın raf üzerinde durması demek. Çok alırsanız para donar; az alırsanız satış kaçar. İkisi de maliyetli ama simetrik değil: satılmayan stok, kaçan satıştan pahalıdır, çünkü satılmayan ürün eskir, indirime girer ve alanı işgal eder.
- İlk dönemde dar ürün gamı, derin stok tercih edin. Çok çeşit, az adet en kötü kombinasyon.
- Tedarik süresini ölçün, tahmin etmeyin. "İki haftada gelir" diye planlanıp altı haftada gelen mal, bütün sezonu kaçırtıyor.
- Hareketsiz stoğu erken eritin. "Fiyatı düşürmeyeyim" inadı, üç ay sonra daha büyük indirimle sonuçlanıyor.
Kargo: gizli maliyet kalemi
Kargo yalnız gönderim ücreti değil. İçinde şunlar var: paketleme malzemesi, paketleme işçiliği, iade, iade kargo, iade edilen ürünün yeniden satılabilir hâle getirilmesi, hasarlı gönderi.
İade oranını hesaba katmadan hesaplanan kâr marjı, bazı kategorilerde tamamen hayalî oluyor.
E-ticarette kâr, ürünün alış fiyatıyla satış fiyatı arasında değil; iade oranıyla kargo maliyeti arasında saklanıyor.
Nakit: büyüdükçe daralan yer
E-ticaretin tuhaf tarafı şu: satış arttıkça nakit sıkışabilir. Sebebi, satıştan gelen paranın pazaryeri veya ödeme kuruluşu tarafından gecikmeli ödenmesi, stoğun ise peşin alınması.
Bu makas büyüdükçe genişliyor. Bu yüzden e-ticarette büyüme kararı, satış kararı değil finansman kararı.
Ürün sayfası satar, ana sayfa satmaz
Ziyaretçilerin büyük kısmı ana sayfayı hiç görmüyor; doğrudan ürün sayfasına iniyor. Yatırımın oraya yapılması gerekiyor: net fotoğraf, ölçü bilgisi, stok durumu, kargo süresi, iade koşulu.
Hangi küçük değişikliklerin gerçekten fark yarattığını dönüşüm oranını artıran küçük şeyler yazısında topladım.
İlk yıl yapılmayacaklar
- Aynı anda çok kanal açmak. Kendi siteniz, üç pazaryeri, sosyal medya mağazası — hepsi stok senkronu ister. Senkron bozulduğunda satılmayan ürünü satmış olursunuz; bu, itibar kaybının en hızlı yolu.
- Kampanyayı alışkanlık hâline getirmek. Her ay indirim yapan marka, indirimsiz satamaz hâle gelir.
- Müşteri hizmetlerini sonraya bırakmak. İlk yılın en değerli varlığı yorumlar; onları destek kalitesi belirliyor. Yorum yönetimi ayrı bir disiplin.
Ölçülecek üç sayı
Sepet ortalaması, iade oranı, tekrar satın alma oranı. Üçüncüsü en çok ihmal edileni ve en belirleyicisi: yeni müşteri kazanmak, eldekini tekrar getirmekten çok daha pahalı.
Bizim e-ticaret tarafındaki yolculuğumuzu Blesyum yazısında anlattım.


