Marka adı seçerken yapılan beş hata

Marka adı, bir şirketin geri alması en pahalı kararı. Logo değişir, site yenilenir, ekip değişir; ad kalır. Aşağıdakiler sık gördüğüm ve faturası genelde üçüncü yılda kesilen hatalar.

1. Ne yaptığını anlatmaya çalışmak

"HızlıKargoLojistik" gibi adlar ilk gün avantajlı görünür: ne yaptığınız bellidir. Sorun şu — büyüdüğünüzde ad sizi kilitler. Kargo dışında bir iş yapmaya kalktığınızda ad yalan söylemeye başlar.

İyi ad, işi tarif etmez; işe yer açar.

2. Türkçe okunuşu düşünmemek

Yabancı kökenli bir ad seçtiğinizde tek soru "kulağa hoş geliyor mu" değil. Üç soru daha var: müşteri telefonda nasıl yazıldığını sorar mı, arama kutusuna doğru yazabilir mi, yanlış yazılan hâli birinin elinde mi?

Ad her heceletildiğinde küçük bir bedel ödüyorsunuz. Yılda binlerce kez.

3. Alan adını sonraya bırakmak

Ad seçildikten sonra alan adına bakmak, ev alındıktan sonra yol var mı diye bakmaya benziyor. .com uzantısı elde değilse ve marka uluslararası bir hedef taşıyorsa, ad daha baştan eksik seçilmiş demektir.

Aynı kontrol sosyal medya kullanıcı adları için de geçerli. Adın her yerde aynı yazılabilmesi, arama motorlarının markayı tek bir varlık olarak tanıması için de önemli.

4. Tescil kontrolünü atlamak

Ad beğenildikten sonra marka tescil araştırması yapmak, en kötü sırayla çalışmak. Beğenilen ada duygusal bağ kuruluyor ve çıkan engel "nasıl olsa sorun çıkmaz" diye geçiştiriliyor.

Sorun çıktığında ise bütün basılı malzeme, ambalaj, tabela ve dijital varlıklar birden değişiyor. Bu, kuruluş maliyetinin katbekat üstünde bir kalem.

Marka adı bir zevk kararı değil, bir risk kararıdır. Zevk kısmı en son gelir.

5. Tek kişinin beğenisiyle karar vermek

Kurucunun beğendiği ad, müşterinin hatırladığı ad olmayabilir. Karar öncesi basit bir sınama yeterli: adı beş kişiye söyleyin, yazdırmayın. Bir gün sonra tekrar sorun.

Hatırlanmayan ad, güzel olsa bile pahalıdır: her hatırlatma reklam bütçesinden çıkar.

Grup markalarında ek bir karar

Birden çok şirketiniz varsa ad seçimi tek başına bir karar değil; mimari kararıdır. Alt markalar ana markayla aynı kökü mü paylaşacak, yoksa bağımsız mı duracak? İkisinin de bedeli var: ortak kök tanınırlığı paylaştırır ama bir şirketteki sorunu diğerlerine taşır.

Bu kararın grup tarafındaki yansımalarını holding mi şirketler grubu mu yazısında ele aldım. Adın ardından gelen kimlik kararları için marka kimliği logo değildir.